Overlijden melden: bij wie en hoe doet u dat?
Na het overlijden van een naaste kan het voelen alsof u direct tientallen instanties moet bellen. Dit hoeft echter niet allemaal tegelijk, en u hoeft dit ook niet alleen te doen. Deze handleiding legt uit bij wie u een overlijden meldt, in welke volgorde dit gebeurt en wat de gemeente automatisch voor u regelt.
Kort samengevat is de procedure als volgt: een arts stelt het overlijden vast. Vervolgens doet een betrokkene (meestal de uitvaartondernemer) aangifte bij de gemeente. De gemeente registreert het overlijden daarna in de Basisregistratie Personen (BRP). Vanuit de BRP worden diverse overheidsinstanties automatisch geïnformeerd. Banken, verzekeraars, abonnementsdiensten en andere private partijen dient u wel zelf op de hoogte te stellen.
Wie stelt het overlijden vast?
De eerste stap is altijd medisch. De huisarts of behandelend arts stelt het overlijden vast en stelt een verklaring van overlijden op. Bij een overlijden in een ziekenhuis of zorginstelling regelt de aanwezige arts dit direct.
U heeft deze verklaring nodig voor de aangifte bij de gemeente. Zonder dit document kan de uitvaart niet plaatsvinden; dit is dan ook altijd het startpunt.
Wie doet de aangifte bij de gemeente?
De aangifte van overlijden vindt plaats in de gemeente waar de persoon is overleden. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit vrijwel altijd voor u. Een uitvaartondernemer kan de aangifte digitaal indienen via eHerkenning, zodat u hier geen omkijken naar heeft.
Wilt u de aangifte zelf verzorgen, dan is dat toegestaan. Iedereen die kennis heeft genomen van het overlijden mag aangifte doen. De gemeente maakt op basis van de aangifte de akte van overlijden op en verstrekt de benodigde toestemming voor de begrafenis of crematie.
De aangifte dient bij voorkeur binnen één tot twee dagen te gebeuren, in elk geval vóór de uitvaart en wettelijk binnen 6 werkdagen na het overlijden.
Wat regelt de BRP automatisch?
Zodra de gemeente het overlijden in de BRP registreert, worden diverse (semi-)overheidsinstanties automatisch geïnformeerd. Dit betreft onder andere:
de Belastingdienst (voor inkomstenbelasting en erfbelasting);
de Sociale Verzekeringsbank (SVB) (voor regelingen zoals AOW en Anw);
het UWV;
diverse pensioenfondsen en zorgverzekeraars.
U hoeft deze instanties dus niet afzonderlijk te benaderen. Dit voorkomt onnodige administratieve lasten in een emotionele periode.
Welke partijen moet u zelf informeren?
De automatische melding via de BRP geldt niet voor private partijen. Deze dient u zelf op de hoogte te stellen. Denk hierbij aan:
banken (voor betaal- en spaarrekeningen);
verzekeraars anders dan de zorgverzekeraar (zoals levens-, uitvaart-, inboedel- en autoverzekeringen);
abonnementen en contracten (telefonie, energie, streamingdiensten, kranten, sportabonnementen);
de werkgever van de overledene;
de woningcorporatie, verhuurder of hypotheekverstrekker.
Het Nationaal Register van Overledenen (NRO) kan u ondersteunen om een overlijden in één keer bij meerdere private partijen te melden, zodat u niet elke organisatie afzonderlijk hoeft te benaderen.
In welke volgorde pakt u dit aan?
Een effectief stappenplan is:
Arts: laat het overlijden officieel vaststellen.
Uitvaartondernemer: neem contact op; deze neemt de aangifte en veel praktische zaken uit handen.
Gemeente: aangifte doen en de akte van overlijden opvragen (vraag direct een aantal extra afschriften aan).
Banken en verzekeraars informeren.
Abonnementen en contracten stapsgewijs opzeggen.
U hoeft stap 4 en 5 niet direct in de eerste dagen af te ronden. U kunt hiervoor de tijd nemen na de uitvaart.
Veelgestelde vragen
Wie meldt een overlijden bij de gemeente?
Meestal verzorgt de uitvaartondernemer de aangifte digitaal via eHerkenning. U kunt dit ook zelf doen bij de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden.
Worden banken en verzekeraars automatisch geïnformeerd?
Nee. Via de BRP worden uitsluitend overheidsinstanties automatisch ingelicht. Banken, verzekeraars en overige lopende abonnementen dient u zelf te informeren.
Welke overheidsinstanties ontvangen automatisch bericht?
Onder andere de Belastingdienst, de SVB, het UWV en veel pensioenfondsen en zorgverzekeraars worden automatisch geïnformeerd via de BRP.
Wat is er nodig om een overlijden te melden?
Een verklaring van overlijden, opgesteld door de arts. Voor het informeren van private partijen heeft u veelal een uittreksel uit de overlijdensakte nodig.
U staat er niet alleen voor. Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
