Overlijden melden: bij wie en hoe doet u dat?
Wanneer u net iemand heeft verloren, voelt het wellicht alsof u direct met tientallen partijen contact moet opnemen. Dit hoeft echter niet allemaal tegelijk, en u hoeft dit ook niet allemaal zelf te doen. Deze gids legt u stapsgewijs uit bij wie u een overlijden meldt, in welke volgorde, en wat de gemeente automatisch voor u regelt.
Kort samengevat verloopt het proces als volgt: een arts stelt het overlijden vast, waarna iemand (meestal de uitvaartondernemer) aangifte doet bij de gemeente. De gemeente registreert het overlijden vervolgens in de Basisregistratie Personen (BRP). Vanuit de BRP worden diverse overheidsinstanties automatisch geïnformeerd. Banken, verzekeraars, abonnementen en andere private partijen dient u daarentegen zelf op de hoogte te brengen.
Wie stelt het overlijden vast?
De eerste stap is altijd medisch van aard. De huisarts of behandelend arts stelt het overlijden officieel vast en stelt een verklaring van overlijden op. Bij een overlijden in het ziekenhuis of een zorginstelling regelt de dienstdoende arts dit ter plaatse.
Deze verklaring is vereist voor de aangifte bij de gemeente. Zonder dit document kan de uitvaart niet plaatsvinden; dit is dan ook altijd het startpunt.
Wie doet de aangifte bij de gemeente?
De aangifte van overlijden vindt plaats in de gemeente waar de persoon is overleden. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit vrijwel altijd voor u. Een uitvaartondernemer kan de aangifte digitaal indienen via eHerkenning, zodat u hier geen omkijken naar heeft.
Wilt u de aangifte toch liever zelf verzorgen, dan is dat toegestaan. Iedereen die op de hoogte is van het overlijden mag hiervan aangifte doen. De gemeente maakt op basis van de aangifte de akte van overlijden op en verstrekt de benodigde toestemming (het verlof) voor de begrafenis of crematie.
De aangifte dient bij voorkeur binnen een tot twee dagen te worden gedaan, in elk geval voorafgaand aan de uitvaart en in principe binnen 6 werkdagen na het overlijden.
Wat regelt de BRP automatisch?
Zodra de gemeente het overlijden registreert in de BRP, wordt een groot aantal (semi-)overheidsinstanties automatisch geïnformeerd. Dit betreft onder andere:
de Belastingdienst (voor de inkomstenbelasting en erfbelasting);
de Sociale Verzekeringsbank (SVB) (voor regelingen zoals AOW en Anw);
het UWV;
diverse pensioenfondsen en zorgverzekeraars.
U hoeft deze instanties dus niet afzonderlijk te benaderen. Dit bespaart u de nodige administratieve handelingen in een periode waarin u uw energie elders voor nodig heeft.
Welke partijen moet u zelf informeren?
De automatische melding via de BRP is niet van toepassing op private partijen. Deze dient u zelf op de hoogte te stellen. Denk hierbij aan:
banken (voor het beheer van betaal- en spaarrekeningen);
verzekeraars anders dan de zorgverzekeraar (zoals levens-, uitvaart-, inboedel- of autoverzekeringen);
abonnementen en contracten (telefoon, energie, streamingdiensten, kranten, sportschool);
de werkgever van de overledene;
de woningcorporatie, verhuurder of hypotheekverstrekker.
Het Nationaal Register van Overledenen (NRO) kan u helpen om een overlijden in één handeling bij meerdere private partijen te melden, zodat u niet elke organisatie afzonderlijk hoeft aan te schrijven.
Bij de zorgverzekeraar meldt u het overlijden zelf en zegt u de zorgverzekering op: Zilveren Kruis, CZ, VGZ en Menzis hebben elk een eigen procedure. Voor de uitvaart- en levensverzekeraar geldt hetzelfde: DELA, Monuta, a.s.r., Ardanta, Reaal, Interpolis, Centraal Beheer en Nationale-Nederlanden.
Veel organisaties hebben hiervoor een nabestaandendesk. Bij elke melding heeft u de overlijdensakte nodig.
In welke volgorde pakt u dit aan?
Een efficiënte volgorde van handelen is:
Arts: het overlijden officieel laten vaststellen.
Uitvaartondernemer: inschakelen voor de aangifte en de praktische organisatie van de uitvaart.
Gemeente: aangifte doen en de akte van overlijden opvragen (vraag direct een aantal extra afschriften aan).
Banken en verzekeraars: informeren over het overlijden.
Abonnementen en contracten: stapsgewijs opzeggen of overzetten.
U hoeft stap 4 en 5 niet direct in de eerste dagen af te ronden. U kunt hiervoor de tijd nemen in de periode na de uitvaart.
Veelgestelde vragen
Wie meldt een overlijden bij de gemeente?
In de meeste gevallen verzorgt de uitvaartondernemer de aangifte digitaal via eHerkenning. U kunt de aangifte ook zelf doen bij de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden.
Worden banken en verzekeraars automatisch geïnformeerd?
Nee. Via de BRP worden uitsluitend overheidsinstanties automatisch op de hoogte gebracht. Banken, verzekeraars en overige lopende abonnementen dient u zelf te informeren.
Welke overheidsinstanties ontvangen automatisch bericht?
Onder andere de Belastingdienst, de SVB, het UWV en diverse pensioenfondsen en zorgverzekeraars worden automatisch geïnformeerd via de koppeling met de BRP.
Wat heb ik nodig om een overlijden te melden?
Een officiële verklaring van overlijden, opgesteld door een arts. Voor het informeren van private partijen heeft u veelal een afschrift van de overlijdensakte nodig.
U hoeft dit niet alleen te doen. Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
