Als u een broer of zus verliest, is de vraag wie wat erft meestal het laatste waar u aan wilt denken. Toch komt die vraag vaak sneller dan gewenst, zeker als er geen testament is. Kort gezegd: broers en zussen erven pas als de overledene geen partner en geen kinderen had. Erft u wel, dan betaalt u bovendien het hoogste tarief dat de erfbelasting kent — 30% tot €158.669 en 40% daarboven, met een vrijstelling van slechts €2.769 (2026). Deze gids legt uit wanneer u erft, hoeveel, en waarom de belasting voor broers en zussen zoveel hoger uitvalt dan voor kinderen.
Wanneer erven broers en zussen?
Als er geen testament is, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Het Nederlandse erfrecht kent vier groepen, en er wordt pas naar de volgende groep gekeken als de vorige leeg is. In groep 1 staan de partner en de kinderen (en hun afstammelingen). Pas als die er niet zijn, komt groep 2 in beeld: de ouders, broers en zussen van de overledene en hun afstammelingen.
Dat betekent dat u als broer of zus dus niet erft zolang er een echtgenoot, geregistreerd partner of kind in leven is. Zijn die er niet, dan erft u samen met de nog levende ouders en de andere broers en zussen. Is er in groep 2 ook niemand meer, dan gaat het recht naar groep 3 (grootouders, ooms, tantes, neven en nichten) en ten slotte groep 4. Blijft er in geen enkele groep een erfgenaam over, dan valt de nalatenschap toe aan de Staat.
Let op een veelgemaakte aanname: een samenwoonpartner erft niet automatisch. Had de overledene een samenlevingscontract of een LAT-relatie, dan is die partner alleen erfgenaam als dat expliciet in een testament is vastgelegd. Zonder testament schuift de erfenis dus door naar de kinderen, of als die er niet zijn naar de ouders, broers en zussen.
Hoeveel erf u van een broer of zus?
Binnen één groep erft iedereen een gelijk deel. Erft u samen met twee andere broers en zussen en beide ouders leven nog, dan zijn er vijf erfgenamen en krijgt ieder een vijfde deel.
Er is één belangrijke uitzondering die veel mensen niet kennen: het deel van een halfbroer of halfzus is de helft van het deel van een volle broer, volle zus of ouder. Bij een samengesteld gezin verandert dat de berekening aanzienlijk, en het is precies het punt waarop discussies ontstaan. Leg dit dus tijdig schriftelijk vast.
Wat als een broer of zus al is overleden?
Dan gaat hun deel niet verloren en wordt het ook niet herverdeeld onder de overige erfgenamen. De kinderen van die broer of zus — uw neven en nichten — nemen zijn of haar plaats in en verdelen dat deel onderling. Dit heet plaatsvervulling. Het gevolg is dat een nalatenschap soms over veel meer personen wordt verdeeld dan u in eerste instantie verwacht, en dat u familieleden moet opsporen met wie u wellicht weinig contact heeft.
Hoeveel erfbelasting betaalt u over een erfenis van uw broer of zus?
Dit is het onderdeel dat de meeste mensen verrast. Voor de erfbelasting valt u als broer of zus onder de categorie overige erfgenamen — dezelfde categorie als een vriend of een verre neef. Dit is de zwaarst belaste groep.
Voor 2026 gelden deze bedragen. Uw vrijstelling bedraagt €2.769. Over alles daarboven betaalt u 30% tot €158.669, en 40% over het deel dat daar nog bovenuit komt. Ter vergelijking: een kind heeft een vrijstelling van €26.230 en betaalt 10% en 20%.
Een rekenvoorbeeld maakt het verschil concreet. Stel dat u €100.000 van uw zus erft. U trekt eerst uw vrijstelling van €2.769 eraf, houdt €97.231 over en betaalt daar 30% over: ongeveer €29.169 erfbelasting. Had een kind datzelfde bedrag geërfd, dan was er €26.230 vrijgesteld en betaalde het kind 10% over de rest, oftewel €7.377. Op hetzelfde bedrag scheelt dat bijna €21.800. Houd er dus rekening mee dat een aanzienlijk deel van wat u erft naar de Belastingdienst gaat, en neem dit mee in uw overwegingen voordat u bijvoorbeeld een woning wilt overnemen.
Meer over de tarieven en vrijstellingen leest u in onze gids over erfbelasting in 2026. De actuele bedragen staan ook op de website van de Belastingdienst.
Wie erft er als iemand alleenstaand is en geen kinderen heeft?
Bij een alleenstaande zonder kinderen komt groep 2 vrijwel altijd direct aan bod: de ouders, broers en zussen. Leven de ouders nog, dan erven zij mee. Zijn zij overleden, dan blijven de broers en zussen over, aangevuld met de kinderen van eerder overleden broers en zussen.
Juist bij alleenstaanden is een testament essentieel, omdat de wettelijke uitkomst zelden overeenkomt met wat de overledene zelf voor ogen had. Zonder testament gaat er bijvoorbeeld niets naar een goede vriend, een buurvrouw die jarenlang mantelzorger was, of een goed doel. Indien u dit wenst, moet u dit vastleggen — zie een testament opstellen.
Hoe weet u of er een testament is?
Dit controleert u bij het Centraal Testamentenregister. Daar staat geregistreerd of iemand een testament heeft laten opmaken en bij welke notaris, niet wat de inhoud is. Is er een testament, dan gaat dat voor op de wettelijke verdeling en kunnen de erfdelen er heel anders uitzien. Kinderen behouden in dat geval nog steeds recht op hun legitieme portie, maar voor broers en zussen bestaat zo’n minimumaanspraak niet: u kunt als broer of zus volledig onterfd worden.
Hoe verdeelt u de erfenis samen zonder conflict?
Erfenissen tussen broers en zussen lopen vaker vast op persoonlijke bezittingen dan op geld. Een aantal maatregelen helpt. Maak eerst een overzicht van bezittingen en schulden voordat iemand spullen meeneemt; zonder dat overzicht ontstaat er snel miscommunicatie. Laat waardevolle zaken zoals een woning taxeren door een onafhankelijke partij, zodat niemand het gevoel heeft dat er met bedragen wordt gemanipuleerd.
Spreek daarna af hoe u omgaat met voorwerpen met emotionele waarde die financieel weinig waard zijn — om beurten kiezen werkt vaak beter dan discussiëren. Leg de gemaakte afspraken schriftelijk vast, ook als de verstandhouding goed is. Loopt het toch vast, dan kan een notaris of een mediator bemiddelen; hoe dit proces verloopt leest u in een nalatenschap afwikkelen. Algemene uitleg over de wettelijke erfgenamen vindt u ook op Notaris.nl.
Om samen over de erfenis te kunnen beschikken, heeft u meestal een verklaring van erfrecht nodig. Banken vragen hier vrijwel altijd om voordat zij een rekening vrijgeven.
Wilt u hulp bij het regelen van een nalatenschap? Maak een Solace Care-account aan of lees onze gidsen.
