Erfbelasting 2026: wat betaalt u over een erfenis?
Naast het verdriet om het verlies van een naaste, rijst vaak de vraag wat een erfenis fiscaal betekent. Erfbelasting lijkt complex, maar de hoofdlijnen zijn overzichtelijk. Deze gids zet de tarieven en vrijstellingen van 2026, de betalingsplicht en de aangifteprocedure helder voor u op een rij.
Erfbelasting is de belasting die u verschuldigd bent over hetgeen u uit een nalatenschap verkrijgt. De hoogte van dit bedrag is afhankelijk van twee factoren: uw relatie tot de overledene en de omvang van uw erfdeel. Iedere erfgenaam heeft recht op een vrijstelling, een drempelbedrag waarover geen belasting verschuldigd is. Pas over het meerdere betaalt u belasting. Partners hebben de hoogste vrijstelling, gevolgd door kinderen. Verdere familieleden en derden betalen de hoogste tarieven.
Hoe hoog zijn de vrijstellingen in 2026?
De vrijstelling is het bedrag dat u belastingvrij mag erven. Voor het jaar 2026 gelden de volgende bedragen:
Echtgenoot of geregistreerd partner: € 828.035
Kind: € 26.230
Ziek of gehandicapt kind: € 63.836
Ouders (gezamenlijk): € 62.110
Kleinkind: € 26.230
Andere erfgenaam (bijvoorbeeld broer, zus of een derde): € 2.769
Een rekenvoorbeeld: indien u als kind € 40.000 erft, trekt u hier eerst de vrijstelling van € 26.230 van af. Over het resterende bedrag van € 13.770 bent u erfbelasting verschuldigd.
Let op bij samenwonen: indien u niet getrouwd bent en geen geregistreerd partnerschap heeft, gelden er strikte voorwaarden (zoals een notarieel samenlevingscontract) om fiscaal als partner te worden aangemerkt. Voldoet u hier niet aan, dan is de lage vrijstelling voor derden van toepassing.
Welke tarieven gelden er in 2026?
Over het bedrag boven de vrijstelling betaalt u een percentage. Dit percentage is afhankelijk van uw relatie tot de overledene:
Partner en kinderen: 10% tot € 158.669, en 20% over het meerdere.
Kleinkinderen: 18% tot € 158.669, en 36% over het meerdere.
Overige erfgenamen en derden: 30% tot € 158.669, en 40% over het meerdere.
De grens van € 158.669 geldt per individuele erfgenaam en wordt jaarlijks geïndexeerd.
Wie betaalt de erfbelasting?
Iedere erfgenaam is individueel erfbelasting verschuldigd over zijn of haar eigen erfdeel. U betaalt dus uitsluitend over uw eigen verkrijging, niet over de gehele nalatenschap.
Er geldt één belangrijke uitzondering bij de wettelijke verdeling (de standaardregeling bij het ontbreken van een testament). In dat geval verkrijgt de langstlevende partner alle bezittingen, en ontvangen de kinderen een geldvordering die pas opeisbaar is bij het overlijden van de langstlevende partner. De erfbelasting over de erfdelen van de kinderen is echter wel direct verschuldigd. In de praktijk voldoet de langstlevende partner deze belasting namens de kinderen.
Is er een executeur aangewezen? Dan is deze wettelijk verplicht om de aangifte erfbelasting te verzorgen en is hij tevens aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting.
Hoe doet u aangifte erfbelasting?
De Belastingdienst stuurt doorgaans een aangiftebrief naar het laatst bekende adres van de overledene. Ontvangt u geen brief, maar verwacht u wel erfbelasting verschuldigd te zijn? Dan dient u zelf een aangifteformulier aan te vragen.
Verzamel de gegevens — inventariseer de waarde van de bezittingen en de schulden van de overledene op de overlijdensdatum.
Bepaal ieders erfdeel — stel vast wie welk deel erft en welke vrijstelling van toepassing is.
Doe aangifte — dit kan digitaal of schriftelijk, voor alle erfgenamen gezamenlijk.
Wacht op de aanslag — de Belastingdienst legt vervolgens een aanslag op met het te betalen bedrag.
Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 is de aangiftetermijn verlengd van 8 naar 20 maanden na de overlijdensdatum. Dit biedt u aanzienlijk meer tijd voor de afwikkeling. Bij een te late betaling kan de Belastingdienst belastingrente in rekening brengen.
Een rekenvoorbeeld
Uitgangspunt: een ouder overlijdt en laat € 300.000 na aan twee kinderen, oftewel € 150.000 per kind. Er is geen testament, waardoor de kinderen ieder een gelijk deel erven.
Erfdeel per kind: € 150.000
Vrijstelling: € 26.230
Belastbaar bedrag: € 123.770
Tarief: 10% (aangezien het bedrag onder € 158.669 blijft)
Erfbelasting per kind: € 12.377
De verschuldigde erfbelasting bedraagt per kind circa € 12.377. Het exacte bedrag is afhankelijk van de precieze waardering van de bezittingen en eventuele aftrekbare schulden.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag een kind in 2026 belastingvrij erven?
Een kind heeft in 2026 een vrijstelling van € 26.230. Voor een ziek of gehandicapt kind bedraagt dit € 63.836. Over de verkrijging boven deze bedragen is erfbelasting verschuldigd.
Hoeveel tijd is er voor het indienen van de aangifte erfbelasting?
Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 bedraagt de aangiftetermijn 20 maanden na de overlijdensdatum (voorheen 8 maanden).
Dient een partner erfbelasting te betalen?
Pas wanneer de verkrijging de partnervrijstelling van € 828.035 (tarief 2026) overstijgt. Tot dit bedrag is een echtgenoot of geregistreerd partner vrijgesteld van erfbelasting.
Wat zijn de gevolgen als ik niet aan de voorwaarden voor samenwonen voldoe?
Indien u niet aan de wettelijke vereisten voldoet om als partner te worden aangemerkt, geldt de vrijstelling voor derden (€ 2.769 in 2026) en zijn de hoogste belastingtarieven van toepassing.
Heeft u vragen over de afwikkeling van een nalatenschap? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
