Overlijden melden: bij wie en hoe doe je dat?
Als je net iemand hebt verloren, voelt het misschien alsof je meteen tientallen partijen moet bellen. Dat hoeft niet allemaal tegelijk, en ook niet allemaal door jou. Deze gids legt rustig uit bij wie je een overlijden meldt, in welke volgorde, en wat de gemeente automatisch voor je regelt.
Kort gezegd verloopt het zo: een arts stelt het overlijden vast, daarna doet iemand (meestal de uitvaartondernemer) aangifte bij de gemeente, en de gemeente registreert het overlijden in de Basisregistratie Personen (BRP). Vanuit de BRP worden veel overheidsinstanties automatisch ingelicht. Banken, verzekeraars, abonnementen en andere private partijen moet je echter zelf op de hoogte brengen.
Wie stelt het overlijden vast?
De eerste stap is altijd medisch. De huisarts of behandelend arts stelt het overlijden vast en maakt een verklaring van overlijden op. Bij een overlijden in het ziekenhuis of een zorginstelling regelt de arts daar dit.
Deze verklaring heb je nodig voor de aangifte bij de gemeente. Zonder dit document kan de uitvaart niet doorgaan, dus dit is altijd het beginpunt.
Wie doet de aangifte bij de gemeente?
Aangifte van overlijden doe je bij de gemeente waar de persoon is overleden. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit bijna altijd voor je. Een uitvaartondernemer kan de aangifte digitaal indienen via eHerkenning, zodat jij dit niet zelf hoeft te doen.
Wil je het toch zelf doen, dan mag dat. Iedereen die van het overlijden op de hoogte is, mag aangifte doen. De gemeente maakt op basis van de aangifte de akte van overlijden op en verstrekt de benodigde toestemming voor begraven of cremeren.
De aangifte gebeurt het best binnen een tot twee dagen, in elk geval vóór de uitvaart en in principe binnen 6 werkdagen na het overlijden.
Wat regelt de BRP automatisch?
Dit is het deel dat veel mensen geruststelt. Zodra de gemeente het overlijden in de BRP registreert, worden veel (semi)overheidsinstanties automatisch geïnformeerd. Denk aan:
de Belastingdienst (voor inkomstenbelasting en erfbelasting);
de Sociale Verzekeringsbank (SVB) (voor regelingen zoals AOW en Anw);
het UWV;
veel pensioenfondsen en zorgverzekeraars.
Je hoeft deze instanties dus niet apart te bellen. Dat scheelt een hoop telefoontjes op een moment dat je er de energie niet voor hebt.
Welke partijen moet je zelf informeren?
De automatische melding via de BRP geldt niet voor private partijen. Die moet je zelf op de hoogte brengen. Het gaat onder meer om:
banken (voor de betaal- en spaarrekeningen);
verzekeraars anders dan de zorgverzekeraar (leven, uitvaart, inboedel, auto);
abonnementen en contracten (telefoon, energie, streaming, krant, sportschool);
werkgever van de overledene;
woningcorporatie of verhuurder, of de hypotheekverstrekker.
Het Nationaal Register van Overledenen (NRO) kan helpen om een overlijden in één keer bij meerdere private partijen te melden, zodat je niet elke organisatie apart hoeft te bellen.
In welke volgorde pak je het aan?
Een werkbare volgorde is:
Arts laat het overlijden vaststellen.
Uitvaartondernemer benaderen, die de aangifte en veel praktische zaken overneemt.
Gemeente: aangifte en akte van overlijden, met een paar extra exemplaren.
Banken en verzekeraars informeren.
Abonnementen en contracten opzeggen, stap voor stap.
Je hoeft stap 4 en 5 niet in de eerste dagen af te ronden. Neem hiervoor de tijd na de uitvaart.
Veelgestelde vragen
Wie meldt een overlijden bij de gemeente?
Meestal doet de uitvaartondernemer de aangifte, digitaal via eHerkenning. Je mag het ook zelf doen bij de gemeente waar de persoon is overleden.
Worden banken en verzekeraars automatisch geïnformeerd?
Nee. Via de BRP worden alleen veel overheidsinstanties automatisch ingelicht. Banken, verzekeraars en abonnementen moet je zelf op de hoogte brengen.
Welke overheidsinstanties krijgen automatisch bericht?
Onder meer de Belastingdienst, de SVB, het UWV en veel pensioenfondsen en zorgverzekeraars worden automatisch geïnformeerd via de BRP.
Wat heb ik nodig om een overlijden te melden?
Een verklaring van overlijden van de arts. Voor het informeren van private partijen heb je vaak een uittreksel uit de overlijdensakte nodig.
Je hoeft dit niet alleen te doen. Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
