Gebruik deze checklist na overlijden in Nederland om drie dingen uit elkaar te houden: wat nu nodig is, wie mag handelen en waarop u nog wacht. Begin met de medische vaststelling en uitvaartafspraken. Verdeel daarna meldingen, lopende kosten en vragen over de erfenis zonder een aanvraag meteen als afgerond te markeren.
Kort samengevat regelt u direct na het overlijden de vaststelling en aangifte (arts en gemeente), gevolgd door de uitvaart. Daarna volgt de afwikkeling van de administratie en financiën (banken, verzekeringen, abonnementen, belastingen en de eventuele erfenis). Hieronder vindt u de details per fase.
Voorbeeld van een praktische taakverdeling
Voorbeeld: u en uw zus helpen na het overlijden van een ouder. Eén van u volgt de uitvaartafspraken, de ander verzamelt contracten en vragen voor de bank. U deelt de voortgang, zonder wachtwoorden of identiteitskopieën in de gezamenlijke takenlijst te zetten.
Checklist om te kopiëren of af te drukken
Kopieer deze lijst naar uw eigen notities of druk de pagina af via het menu van uw browser. Schrijf bij elke taak wie deze oppakt en wanneer u erop terugkomt. Dit is een afvinklijst op de pagina, geen apart PDF-bestand.
☐ Eerst: arts en uitvaartondernemer benaderen. Wie: ___
☐ Naasten informeren en één contactpersoon afspreken. Wie: ___
☐ Vóór de uitvaart: bevestigen wie de aangifte bij de gemeente doet. Wie: ___
☐ Uitvaartwensen, verzekering en budget verzamelen. Wie: ___
☐ Akte van overlijden opvragen; per organisatie navragen welk bewijs nodig is. Wie: ___
☐ Bank en relevante verzekeraars informeren; vragen wie mag handelen. Wie: ___
☐ Pensioen en mogelijke nabestaandenuitkeringen controleren. Wie: ___
☐ Contracten nalopen: behouden, overzetten of opzeggen. Wie: ___
☐ Bezittingen, schulden en vragen over de erfenis verzamelen. Wie: ___
☐ Brieven van de Belastingdienst bewaren en de vermelde termijnen noteren. Wie: ___
☐ Openstaande acties opnieuw bekijken. Volgend moment: ___
Overleed iemand die alleen woonde? Spreek ook af wie voor de woning, post, sleutels en eventuele huisdieren zorgt. Dat iemand praktische hulp biedt, maakt die persoon nog niet bevoegd om de erfenis af te wikkelen.
Controleer welke stappen bij uw situatie passen met het persoonlijke overzicht van Rijksoverheid.
Wat u direct na het overlijden regelt
Laat een arts het overlijden vaststellen. De huisarts of behandelend arts stelt het overlijden vast en geeft een verklaring van overlijden af. Dit document is vereist voor de aangifte bij de gemeente en voor de verlofverlening tot begraven of cremeren.
Informeer de naaste omgeving. Partner, ouders, kinderen, naaste familie, werkgever en buren.
Neem contact op met een uitvaartondernemer, tenzij u de uitvaart volledig zelf organiseert. Een professional kan veel praktische zorg uit handen nemen.
Wat u regelt in de dagen tot de uitvaart
Doe aangifte van overlijden bij de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden. Meestal verzorgt de uitvaartondernemer dit, maar u kunt dit ook zelf doen. Doe dit vóór de uitvaart. De termijn van zes werkdagen gaat over begraven of cremeren: dat mag in de regel niet eerder dan 36 uur en niet later dan zes werkdagen na het overlijden. Voor uitzonderingen is toestemming nodig. Zie de officiële uitvaarttermijnen.
Vraag de akte van overlijden aan. De gemeente verstrekt dit document. Vraag banken en verzekeraars eerst welke kopie of welk uittreksel zij nodig hebben.
Controleer de aanwezigheid van een testament of uitvaartwensen, en ga na of er een uitvaartverzekering is afgesloten. Dit bepaalt de kaders en het budget voor de uitvaart.
Na registratie in de BRP krijgen verschillende organisaties automatisch bericht. Dat betekent niet dat alle praktische zaken klaar zijn. De zorgverzekering stopt bijvoorbeeld doorgaans automatisch; bij andere verzekeringen en contracten kan een eigen melding nodig zijn. Controleer per organisatie de procedure, vooral bij een overlijden in het buitenland.
Welke administratie u regelt in de weken na de uitvaart
Dit deel van het proces vergt vaak de langste adem. Pak deze taken systematisch aan.
Beoordeel abonnementen en contracten: wat kan stoppen, wat moet worden overgezet en wat is nog nodig? Zet energie, woonverzekering of telefoon niet zonder meer stop als de woning of het gezin die nog nodig heeft. Noteer per organisatie de afspraak en einddatum.
Informeer de bank en vraag wie welke handeling mag uitvoeren. Laat de bank bevestigen welk bewijs zij nodig heeft; een verklaring van erfrecht is niet altijd vereist.
Controleer de procedure per verzekering en pensioenregeling. Ga na welke melding automatisch is verwerkt en welke aanvraag of afrekening nog nodig is. Neem bij ontbrekende bevestiging of buitenlandse omstandigheden contact op met de betrokken organisatie.
Controleer de aanspraak op nabestaandenpensioen en een eventuele Anw-uitkering via de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Ontving de overledene een uitkering van UWV (WW, WIA, WAO, Wajong of Ziektewet), dan stopt die automatisch via de BRP — maar nabestaanden kunnen recht hebben op de eenmalige overlijdensuitkering van UWV.
Financiën en erfenis in de maanden na de uitvaart
Verzorg de belastingaangifte. Over het jaar van overlijden moet doorgaans een laatste aangifte inkomstenbelasting (F-biljet) worden ingediend.
Controleer de verschuldigde erfbelasting. Voor een overlijden in 2026 ligt de aangiftedatum in de brief van de Belastingdienst 20 maanden na de overlijdensdatum. Bij een overlijden in 2025 of eerder is dat acht maanden. Volg de datum in uw brief en controleer de actuele aangiftetermijn.
Breng de nalatenschap in kaart: bezittingen, schulden en wie bevoegd is om te handelen. Bespreek twijfel over aanvaarding of verdeling eerst met een notaris. Vraag de bank welke verklaring nodig is; een verklaring van erfrecht is niet in iedere situatie vereist.
Hoe u het overzicht behoudt
Kies per taak één verantwoordelijke, één volgende actie en een moment om te controleren. Schrijf “wachten op antwoord” als u iets heeft aangevraagd; markeer het pas als afgerond na de relevante bevestiging. Laat taken die niet op uw situatie van toepassing zijn weg.
Voor een aantal instanties hebben we de meldprocedure apart uitgewerkt: overlijden melden bij Nationale-Nederlanden, het UWV en de AOW en de overlijdensuitkering van de SVB.
Vergeet de woning, het vervoer en de vaste lasten niet: bekijk of u de huurwoning kunt opzeggen, controleer wie het kenteken van de auto mag overschrijven via de RDW, en meld het overlijden bij de energieleverancier, bijvoorbeeld Eneco, Essent, Vattenfall, Vandebron, Greenchoice of Budget Energie. Ook de OV-chipkaart en loterijen zoals de Postcode Loterij en de VriendenLoterij vragen een eigen melding. Bij vrijwel al deze stappen heeft u de overlijdensakte nodig.
Drie verschillende documenten in de afwikkeling
Houd de overlijdensakte, verklaring van erfrecht en eventuele verklaring van executele uit elkaar. De ontvanger bepaalt welk bewijs voor de handeling nodig is. Vraag naar die handeling en documentnaam voordat u kosten maakt of extra familiegegevens verstuurt. overlijdensakte · verklaring van erfrecht · boedelbeschrijving
Noteer per organisatie welk document zij vraagt en of het al is aangeleverd. Twijfelt u over uw eigen keuze als erfgenaam, lees dan eerst over aanvaarden en verwerpen. De checklist is een hulpmiddel voor overzicht, geen automatische afwikkeling van de nalatenschap.
Neem bij twijfel geen onomkeerbare stap met de erfenis
Zet vragen over aanvaarden, schulden, verkoop en verdeling op een aparte lijst voor een notaris. Het bewaren van een rekening of het noteren van een mogelijke schuld is nog geen beoordeling van uw aansprakelijkheid. Laat het huishouden waar nodig doorlopen, maar vraag advies voordat u namens de nalatenschap verplichtingen aangaat.
Een controlelijst voor uw volgende stap
Taak en organisatie: één concrete handeling per regel.
Bevoegde persoon: bevestigd of nog na te vragen.
Volgende stap: document zoeken, vraag stellen of antwoord controleren.
Termijn: bron en datum uit de officiële brief of afspraak.
Afronding: de ontvangstbevestiging én het uiteindelijke resultaat apart noteren.
Taakvoorbeeld: “Bank geïnformeerd op maandag; bewijs van bevoegdheid gevraagd; notaris nog te spreken.” De melding kan afgerond zijn terwijl toegang tot de rekening nog openstaat. Laat die twee statussen naast elkaar staan in plaats van de hele banktaak af te vinken.
Mag iemand die de administratie helpt automatisch namens de erfenis handelen?
Nee. Papieren ordenen of een contactlijst bijhouden is iets anders dan bevoegd zijn om geld over te maken, goederen te verkopen of afspraken te ondertekenen. Vraag de organisatie welk bewijs nodig is en bespreek twijfel met een notaris.
Heb ik voor elke bank altijd een verklaring van erfrecht nodig?
Nee. Notaris.nl legt uit dat dit niet in alle gevallen nodig is. Vraag de bank welke handeling u wilt uitvoeren en welk bewijs zij daarvoor accepteert voordat u een document laat opstellen. Een algemeen saldo-voorbeeld is geen besluit voor uw dossier.
Bron en vervolgstap: Notaris.nl: wanneer een verklaring van erfrecht nodig is. Automatische stopzetting en zorgnota’s apart controleren.
Veelgestelde vragen
Binnen welke termijn moet ik aangifte van overlijden doen?
Doe aangifte vóór de uitvaart; meestal verzorgt de uitvaartondernemer dit. De regel van zes werkdagen betreft het tijdstip van begraven of cremeren, niet een advies om tot de zesde dag te wachten met de aangifte.
Worden instanties automatisch geïnformeerd na een overlijden?
Verschillende organisaties krijgen bericht via de BRP. Sommige zaken, zoals de zorgverzekering, stoppen doorgaans automatisch. Andere contracten, aanvragen of betalingen vragen nog actie. Gebruik de procedure van de betrokken organisatie en controleer uitzonderingen bij buitenlandse situaties.
Wat is de termijn voor de aangifte erfbelasting?
Voor een overlijden in 2026 vermeldt de brief van de Belastingdienst een datum 20 maanden na het overlijden. Voor 2025 en eerder is dit acht maanden. Bewaar de brief en volg de genoemde datum.
Wanneer is een verklaring van erfrecht nodig?
Dit is doorgaans vereist bij grotere banktegoeden of wanneer er onroerend goed op naam van de overledene staat. Bij een langstlevende partner met een beperkt saldo kan een bank hier soms van afwijken.
Zoekt u informatie over een andere taak? Bekijk de Nederlandse gidsen.
Lees verder
Een passende vervolgstap
Kies voor iedere melding het juiste contactpunt met het overzicht van nabestaandendesks.
Praktische ondersteuning, als die bij u past
Wilt u ondersteuning verkennen voor de eerstvolgende praktische taken? Maak een eigen Solace Care-account en bekijk het beschikbare aanbod. Deze gids blijft zonder account bruikbaar. Registratie verstuurt geen melding of kaart en voert geen juridische handeling voor u uit.
Liever nieuws en productupdates per e-mail? Ga naar het nieuwsbriefformulier. Dit is optioneel en staat los van een appaccount.
