Uitvaart regelen: welke stappen komen erbij kijken?
Als u net iemand heeft verloren, moet u plotseling een uitvaart regelen terwijl uw hoofd er helemaal niet naar staat. U hoeft dit niet alleen te doen, en u heeft meer tijd dan u wellicht denkt. Deze gids zet de stappen helder op een rij, zodat u precies weet wat u kunt verwachten en welke keuzes u moet maken.
Kort gezegd verloopt het regelen van een uitvaart in een aantal fasen. Eerst stelt een arts het overlijden vast en doet u aangifte bij de gemeente. Daarna kiest u of u een uitvaartondernemer inschakelt of de uitvaart zelf verzorgt. Vervolgens maakt u de belangrijkste keuzes: begraven of cremeren, de locatie, de datum en de invulling van de plechtigheid. In Nederland mag een uitvaart in principe niet eerder plaatsvinden dan 36 uur na het overlijden en dient deze in beginsel binnen 6 werkdagen plaats te vinden. U heeft dus enkele dagen om alles zorgvuldig te regelen.
Wat zijn de eerste stappen na een overlijden?
De eerste stappen liggen vaak vast, ongeacht welke uitvaart u later kiest:
Een arts stelt het overlijden vast. De huisarts of behandelend arts maakt een verklaring van overlijden op. Dit document is vereist voor de aangifte en voor de begrafenis of crematie.
Informeer de naasten. Partner, kinderen, naaste familie, werkgever en buren.
Controleer de uitvaartwensen. Ga na of de overledene wensen heeft vastgelegd en of er een uitvaartverzekering is. Dit is bepalend voor de keuzes die volgen.
Benader een uitvaartondernemer, tenzij u de uitvaart volledig zelf wilt verzorgen.
U hoeft deze stappen niet allemaal in het eerste uur te doorlopen. Neem de tijd om eerst op adem te komen.
Wanneer moet de uitvaart plaatsvinden?
De Wet op de lijkbezorging stelt twee wettelijke termijnen voor het moment van de uitvaart:
Niet eerder dan 36 uur na het overlijden. Wilt u toch eerder begraven of cremeren, dan is hiervoor toestemming van de officier van justitie vereist.
In principe binnen 6 werkdagen na het overlijden. Weekenden en feestdagen tellen niet mee als werkdag, en de dag van overlijden zelf telt ook niet mee.
Mocht het niet lukken binnen 6 werkdagen, bijvoorbeeld omdat er familie uit het buitenland moet overkomen, dan kan de burgemeester uitstel verlenen. In de praktijk vindt een uitvaart meestal plaats tussen de vierde en zesde dag. U heeft dus voldoende tijd om weloverwogen keuzes te maken.
Uitvaartondernemer inschakelen of zelf regelen?
Het inschakelen van een uitvaartondernemer is niet verplicht, hoewel de meeste mensen hier wel voor kiezen.
Met een uitvaartondernemer geeft u de organisatie grotendeels uit handen: de aangifte, het vervoer, de verzorging, de kist of urn, de plechtigheid en het contact met de begraafplaats of het crematorium. U betaalt voor deze professionele dienstverlening, maar het ontlast u aanzienlijk.
De uitvaart zelf verzorgen is wettelijk toegestaan. U regelt dan zelf het vervoer, de verzorging en het contact met de begraafplaats of het crematorium. Dit kan kosten besparen en persoonlijker aanvoelen, maar het vergt veel tijd en organisatorisch vermogen op een emotioneel zwaar moment.
Twijfelt u? Veel uitvaartondernemers bieden een vrijblijvend adviesgesprek aan. Vergelijk gerust een aantal aanbieders en vraag offertes op, zodat u weet waar u aan toe bent.
Welke keuzes maakt u bij een uitvaart?
Zodra de eerste formaliteiten zijn geregeld, volgt de concrete invulling:
Begraven of cremeren. Dit is de eerste grote beslissing en bepaalt het verdere verloop. Lees meer in onze gids over begraven of cremeren.
De locatie. Een begraafplaats in de buurt van de overledene, of een specifiek crematorium.
De datum en het tijdstip, binnen de wettelijke termijnen.
De invulling van de plechtigheid. Wie er spreekt, de muziekkeuze, bloemen, de rouwkaart en eventueel de bijeenkomst na afloop.
Besloten of openbaar. Een intieme kring of een grotere bijeenkomst.
Als de overledene uitvaartwensen heeft vastgelegd, dienen deze als leidraad. Is dit niet het geval, dan maakt u deze beslissingen in overleg met de naaste familie.
Kiest u voor een crematie, dan volgen keuzes over de urn en het verstrooien van de as. Wilt u een uitvaart zonder kerk, dan gelden daarvoor eigen mogelijkheden. Ook natuurbegraven, de grafsteen en de uitvaartmuziek zijn keuzes die u het beste vooraf maakt, net als het overlijdensbericht en de rouwkaart.
Wat regelt u na de uitvaart?
Na de uitvaart volgt de administratieve afwikkeling: de bank informeren, abonnementen opzeggen, verzekeraars en de pensioenuitvoerder op de hoogte stellen, en de nalatenschap afwikkelen. Dit proces neemt vaak weken tot maanden in beslag. Onze checklist na overlijden zet deze stappen overzichtelijk op een rij, zodat u de controle behoudt.
Veelgestelde vragen
Hoe snel moet u een uitvaart regelen?
Een uitvaart mag in principe niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden en moet uiterlijk binnen 6 werkdagen worden uitgevoerd. U heeft dus enkele dagen om alles zorgvuldig te organiseren.
Bent u verplicht een uitvaartondernemer in te schakelen?
Nee, dit is niet verplicht. U mag de uitvaart ook zelf verzorgen. De meeste mensen kiezen wel voor een uitvaartondernemer vanwege de praktische ontlasting die dit biedt.
Wie doet de aangifte van overlijden?
Meestal verzorgt de uitvaartondernemer de aangifte bij de gemeente. U kunt dit ook zelf doen. De aangifte dient vóór de uitvaart en in principe binnen 6 werkdagen na het overlijden te gebeuren.
Wat als de uitvaart niet binnen 6 werkdagen kan plaatsvinden?
In dat geval kan de burgemeester uitstel verlenen, bijvoorbeeld wanneer er familieleden uit het buitenland moeten overkomen.
Wenst u ondersteuning bij de praktische zaken na een overlijden? Maak een Solace Care-account aan of lees onze gidsen.
