Uitvaart regelen: welke stappen komen erbij kijken?
Als u net iemand heeft verloren, moet u plotseling een uitvaart regelen terwijl uw hoofd er helemaal niet naar staat. U hoeft dit niet alleen te doen en u heeft meer tijd dan u wellicht denkt. Deze gids zet de stappen helder op een rij, zodat u weet wat er op u afkomt en welke keuzes u moet maken.
Kort gezegd verloopt het regelen van een uitvaart in een aantal fasen. Eerst stelt een arts het overlijden vast en doet u aangifte bij de gemeente. Daarna kiest u of u een uitvaartondernemer inschakelt of de uitvaart zelf verzorgt. Vervolgens maakt u de belangrijkste keuzes: begraven of cremeren, de locatie, de datum en de invulling van de plechtigheid. In Nederland mag een uitvaart in principe niet eerder plaatsvinden dan 36 uur na het overlijden en dient deze binnen 6 werkdagen plaats te vinden. U heeft dus enkele dagen om alles zorgvuldig te regelen.
Wat zijn de eerste stappen na een overlijden?
De eerste stappen liggen vaak wettelijk en praktisch vast, ongeacht de invulling van de uitvaart:
Vaststellen van het overlijden door een arts. De huisarts of behandelend arts stelt een verklaring van overlijden op. Dit document is noodzakelijk voor de aangifte van overlijden en voor de begrafenis of crematie.
Informeren van naasten. Partner, kinderen, naaste familie, werkgever en buren.
Uitvaartwensen achterhalen. Controleer of de overledene wensen heeft vastgelegd en of er een uitvaartverzekering is afgesloten. Dit is bepalend voor de vervolgstappen.
Contact opnemen met een uitvaartondernemer, tenzij u de uitvaart volledig zelf verzorgt.
U hoeft deze stappen niet direct in het eerste uur af te ronden. Neem de tijd om eerst rustig adem te halen.
Wanneer moet de uitvaart plaatsvinden?
De Wet op de lijkbezorging stelt twee wettelijke termijnen voor het moment van de uitvaart:
Niet eerder dan 36 uur na het overlijden. Indien u toch eerder wilt begraven of cremeren, is schriftelijke toestemming van de officier van justitie vereist.
Uiterlijk binnen 6 werkdagen na het overlijden. Zaterdagen, zondagen en feestdagen tellen niet mee als werkdag. De dag van het overlijden zelf telt eveneens niet mee.
Mocht dit binnen 6 werkdagen niet haalbaar zijn, bijvoorbeeld omdat directe familie uit het buitenland moet overkomen, dan kan de burgemeester uitstel verlenen. In de praktijk vindt een uitvaart meestal plaats tussen de vierde en zesde dag na het overlijden. Dit geeft u de ruimte om beslissingen weloverwogen te nemen.
Uitvaartondernemer inschakelen of zelf regelen?
Het inschakelen van een uitvaartondernemer is niet wettelijk verplicht, maar de meeste mensen kiezen hier wel voor.
Met een uitvaartondernemer delegeert u het grootste deel van de organisatie: de aangifte, het vervoer, de verzorging, de kist of urn, de plechtigheid en het contact met de begraafplaats of het crematorium. Dit brengt kosten met zich mee, maar biedt u rust en professionele ontlasting.
De uitvaart zelf verzorgen is wettelijk toegestaan. U regelt dan zelf het vervoer, de verzorging en het contact met de begraafplaats of het crematorium. Dit kan kostenbesparend werken en persoonlijker aanvoelen, maar vraagt veel tijd en organisatorisch vermogen op een aangrijpend moment.
Bij twijfel kunt u bij diverse uitvaartondernemers een vrijblijvend gesprek aanvragen. Het is raadzaam vooraf offertes te vergelijken, zodat u weet waar u financieel aan toe bent.
Welke keuzes maakt u bij een uitvaart?
Zodra de eerste formaliteiten zijn afgehandeld, volgt de inhoudelijke invulling:
Begraven of cremeren. Dit is de eerste fundamentele beslissing die de verdere keuzes bepaalt. Lees hierover meer in onze gids over begraven en cremeren.
De locatie. Een begraafplaats in de nabijheid van de overledene, of een specifiek crematorium.
De datum en het tijdstip, rekening houdend met de wettelijke termijnen.
De invulling van de plechtigheid. Sprekers, muziek, bloemstukken, de rouwkaart en eventueel een bijeenkomst of condoleance na afloop.
Besloten of openbaar. Een plechtigheid in besloten kring of een grotere bijeenkomst.
Als de overledene uitvaartwensen heeft gedocumenteerd, dienen deze als leidraad. Is dit niet het geval, dan maakt u deze keuzes in overleg met de naaste familie.
Wat regelt u ná de uitvaart?
Na de uitvaart start de administratieve afwikkeling: het informeren van banken, het opzeggen van abonnementen, het melden van het overlijden bij verzekeraars en pensioenuitvoerders, en de afhandeling van de nalatenschap. Dit proces neemt vaak weken tot maanden in beslag. Onze checklist na overlijden biedt u hierbij een helder overzicht en structuur.
Veelgestelde vragen
Hoe snel moet u een uitvaart regelen?
Een uitvaart mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden en moet uiterlijk binnen 6 werkdagen gebeuren. U heeft dus enkele dagen de tijd om alles zorgvuldig te organiseren.
Bent u verplicht een uitvaartondernemer in te schakelen?
Nee, dit is niet verplicht. U bent vrij om de uitvaart zelf te verzorgen. De meerderheid kiest echter voor een uitvaartondernemer om praktische en organisatorische zaken uit handen te geven.
Wie doet de aangifte van overlijden?
Meestal verzorgt de uitvaartondernemer de aangifte van overlijden bij de gemeente, maar u mag dit ook zelf doen. Dit dient te gebeuren vóór de uitvaart en binnen de termijn van 6 werkdagen.
Wat als de uitvaart niet binnen 6 werkdagen kan plaatsvinden?
De burgemeester kan in uitzonderlijke gevallen uitstel verlenen, bijvoorbeeld wanneer directe familieleden moeten overkomen uit het buitenland.
Wenst u ondersteuning bij de praktische afwikkeling na een overlijden? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
