Executeur in een testament: wat houdt het in?
Wordt u in een testament tot executeur benoemd, dan is dat een vertrouwensrol, maar ook een verantwoordelijkheid die op een verdrietig moment op u afkomt. Het is belangrijk vooraf te weten wat dit inhoudt. Deze gids legt helder uit wat een executeur doet, welke rechten en plichten hierbij horen en of u de rol mag weigeren.
Een executeur (voorheen executeur-testamentair) is de persoon die in een testament is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. De executeur regelt namens de erfgenamen de praktische zaken: het beheren van de bezittingen, het betalen van schulden en de uitvaart, de administratie en de aangifte erfbelasting. Alleen de opsteller van het testament kan een executeur benoemen; de erfgenamen kunnen dit niet zelf doen.
Wat doet een executeur precies?
De taken zijn afhankelijk van de bevoegdheden die in het testament zijn vastgelegd. In grote lijnen is een executeur verantwoordelijk voor:
Het beheren van de nalatenschap — bankzaken regelen, de bezittingen in stand houden, de woning en inboedel beheren.
Het betalen van schulden en kosten — waaronder de uitvaart, openstaande rekeningen en de afwikkelingskosten.
De administratie verzorgen — het opstellen van een overzicht (boedelbeschrijving) van alle bezittingen en schulden.
Het doen van de aangifte erfbelasting — sinds 2012 is een executeur die de benoeming heeft aanvaard hiertoe wettelijk verplicht en aansprakelijk voor de betaling.
Het informeren van de erfgenamen — over de voortgang en de afwikkeling.
De executeur handelt namens de erfgenamen en legt aan hen ook rekening en verantwoording af.
Welke niveaus van executeurs zijn er?
Er zijn verschillende niveaus van bevoegdheid, vaak aangeduid met sterren:
De begrafenisexecuteur (één ster): regelt uitsluitend de uitvaart.
De beheersexecuteur (twee sterren): beheert de nalatenschap en wikkelt deze af. Dit is de meest voorkomende vorm.
De executeur-afwikkelingsbewindvoerder (drie sterren): is daarnaast bevoegd de nalatenschap te verdelen, wat verdergaande bevoegdheden geeft dan louter beheer.
Wat uw exacte bevoegdheden zijn, staat in het testament. Bij twijfel kan een notaris het testament met u doornemen.
Welke rechten heeft een executeur?
Tegenover de plichten staan ook rechten. Een executeur:
Heeft recht op een vergoeding (loon). Wettelijk is dit vastgesteld op 1% van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij het testament anders bepaalt.
Mag namens de erfgenamen handelen binnen de toegekende bevoegdheden, zonder voor elke handeling vooraf toestemming te behoeven.
Kan de gemaakte kosten voor de afwikkeling declareren ten laste van de nalatenschap.
Kunt u de benoeming weigeren?
Ja. U bent nooit verplicht om de rol van executeur op u te nemen, ook niet als u dit tijdens het leven van de erflater heeft toegezegd. Na het overlijden kunt u definitief beslissen om de benoeming al dan niet te aanvaarden.
Aanvaarding geschiedt doorgaans via een verklaring bij de notaris. Indien u weigert, hoeft u deze verklaring niet te tekenen. Let op: zodra u feitelijk begint met het uitvoeren van taken, wordt ervan uitgegaan dat u de rol heeft aanvaard. Neem uw beslissing dus voordat u handelingen verricht.
Als alle in het testament genoemde executeurs weigeren, moeten de erfgenamen de afwikkeling gezamenlijk regelen. Veel testamenten voorzien daarom in een reserve-executeur.
Veelgestelde vragen
Ben ik verplicht executeur te worden als ik in het testament ben genoemd?
Nee. U mag de benoeming altijd weigeren, ook bij eerdere toezegging. Beslis vóór u start met de uitvoering van taken, aangezien dit juridisch als aanvaarding wordt gezien.
Ontvangt een executeur een vergoeding?
Ja. Het wettelijk loon bedraagt 1% van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij het testament een andere regeling voorschrijft.
Is een executeur aansprakelijk voor de erfbelasting?
Een executeur die de benoeming heeft aanvaard, is wettelijk verplicht de aangifte erfbelasting te doen en is persoonlijk aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting.
Kunnen erfgenamen een executeur weigeren of ontslaan?
Erfgenamen kunnen de benoeming in het testament niet weigeren. Wel kunnen zij de kantonrechter verzoeken de executeur te ontslaan indien daar gewichtige redenen voor zijn.
Hulp nodig bij het afwikkelen van een nalatenschap? Maak een Solace Care-account aan of lees onze gidsen.
