Executeur in een testament: wat houdt het in?
Wordt u in een testament tot executeur benoemd, dan is dat een vertrouwensrol, maar ook een verantwoordelijkheid die op een verdrietig moment op u afkomt. Het is belangrijk vooraf te weten wat het inhoudt. Deze gids legt helder uit wat een executeur doet, welke rechten en plichten erbij horen en of u de rol mag weigeren.
Een executeur (voorheen executeur-testamentair) is de persoon die in een testament wordt aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. De executeur regelt namens de erfgenamen de praktische zaken: het beheren van de bezittingen, het betalen van schulden en de uitvaart, de administratie en de aangifte erfbelasting. Alleen de opsteller van het testament kan een executeur benoemen; erfgenamen kunnen dit niet zelf.
Wat doet een executeur precies?
De taken zijn afhankelijk van de bevoegdheden die in het testament zijn vastgelegd. In grote lijnen omvatten de taken van een executeur:
Het beheren van de nalatenschap — bankzaken regelen, de bezittingen in stand houden, de woning en inboedel beheren.
Schulden en kosten betalen — denk aan de uitvaart, openstaande rekeningen en de afwikkelingskosten.
De administratie verzorgen — een overzicht (boedelbeschrijving) opstellen van alle bezittingen en schulden.
De aangifte erfbelasting doen — sinds 2012 is een executeur die de benoeming heeft aanvaard hiertoe wettelijk verplicht en aansprakelijk voor de betaling.
De erfgenamen informeren — over de voortgang en de afwikkeling.
De executeur handelt namens de erfgenamen, maar legt aan hen ook verantwoording af.
Welke soorten executeurs zijn er?
Er zijn verschillende niveaus van bevoegdheid, vaak aangeduid met sterren:
De begrafenisexecuteur (één ster): regelt uitsluitend de uitvaart.
De beheersexecuteur (twee sterren): beheert de nalatenschap en wikkelt deze af. Dit is de meest voorkomende vorm.
De executeur-afwikkelingsbewindvoerder (drie sterren): mag de nalatenschap ook verdelen en heeft dus verdergaande bevoegdheden dan enkel beheer.
Wat uw exacte bevoegdheden zijn, staat in het testament. Heeft u vragen over uw bevoegdheden? Een notaris kan het testament met u doornemen.
Welke rechten heeft een executeur?
Tegenover de taken staan ook rechten. Een executeur:
Heeft recht op een vergoeding (loon). Wettelijk is dit vastgesteld op 1% van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij het testament anders bepaalt.
Mag namens de erfgenamen handelen binnen de toegekende bevoegdheden, zonder voor elke stap toestemming te hoeven vragen.
Kan de gemaakte kosten voor de afwikkeling declareren uit de nalatenschap.
Kun u de benoeming weigeren?
Ja. U bent nooit verplicht om executeur te worden, ook niet als u hier tijdens het leven van de overledene mee heeft ingestemd. Na het overlijden kunt u alsnog beslissen de benoeming niet te aanvaarden.
Aanvaarden gebeurt doorgaans via een schriftelijke verklaring bij de notaris. Wilt u de rol niet op u nemen, dan weigert u de benoeming. Let op: zodra u start met het uitvoeren van taken, heeft u de rol feitelijk aanvaard en kunt u niet zomaar meer stoppen. Neem deze beslissing dus voordat u aan de slag gaat.
Indien alle in het testament genoemde executeurs weigeren, dienen de erfgenamen de afwikkeling onderling te regelen. Veel testamenten voorzien daarom in een reserve-executeur.
Veelgestelde vragen
Moet ik executeur worden als ik in het testament word genoemd?
Nee. U mag de benoeming altijd weigeren, ook als u dit eerder heeft toegezegd. Beslis dit voordat u taken uitvoert, aangezien dit juridisch als aanvaarding wordt gezien.
Ontvangt een executeur een vergoeding?
Ja. Het wettelijk loon bedraagt 1% van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij in het testament een andere regeling is getroffen.
Is een executeur aansprakelijk voor de erfbelasting?
Een executeur die de benoeming heeft aanvaard, is sinds 2012 verplicht de aangifte te doen en is persoonlijk aansprakelijk voor de betaling van de erfbelasting.
Kunnen erfgenamen een executeur weigeren of ontslaan?
De erfgenamen kunnen de benoeming zelf niet weigeren, aangezien deze in het testament is vastgelegd. Zij kunnen wel de kantonrechter verzoeken de executeur te ontslaan indien daar gewichtige redenen voor zijn.
Hulp nodig bij het afwikkelen van een nalatenschap? Maak een Solace Care-account aan of lees onze gidsen.
