
Praten over het overlijden van uw partner kan dichtbij komen. U hoeft niet meteen alles te regelen. Begin met een praktische vraag: wat moet de ander kunnen vinden en begrijpen als u er niet meer bent?
Huwelijkse voorwaarden kunnen invloed hebben op welk vermogen bij een overlijden tot de nalatenschap behoort. Ze vervangen geen testament. Om uw situatie te begrijpen, bekijkt u de huwelijksafspraken, het eigendom, de erfregels en eventuele verzekeringen samen. Deze uitleg gaat over Nederland.
Wat regelen huwelijkse voorwaarden?
In huwelijkse voorwaarden legt u bij de notaris afspraken vast over uw vermogen en schulden. De inhoud kan verschillen. Lees daarom de volledige akte en eventuele latere wijzigingen, in plaats van alleen te onthouden dat u “onder voorwaarden” bent getrouwd.
Bij een overlijden moet duidelijk worden wat van de langstlevende is en wat tot de nalatenschap van de overleden partner behoort. Een verrekenbeding kan daarbij van belang zijn: dat is een afspraak om bepaalde inkomsten of vermogenswaarden met elkaar af te rekenen. Laat de notaris beoordelen wat uw eigen beding betekent.
De voorwaarden beantwoorden niet automatisch de vraag wie erfgenaam is. Daarvoor zijn de wettelijke erfregels en een eventueel testament van belang. Eigendom, afrekening en erven zijn verschillende vragen, ook wanneer ze over dezelfde woning gaan.
Waarom is de trouwdatum belangrijk?
Sinds 1 januari 2018 geldt in Nederland bij een huwelijk zonder afwijkende voorwaarden in beginsel een beperkte gemeenschap van goederen. Voor huwelijken van vóór die datum kan de oude algehele gemeenschap gelden. Bestaande voorwaarden kunnen van beide wettelijke uitgangspunten afwijken.
Onder de beperkte gemeenschap blijven erfenissen en schenkingen in beginsel privé. Dat betekent niet dat dit vermogen bij uw eigen overlijden buiten uw nalatenschap blijft. Privébezit en de bestemming na overlijden zijn verschillende onderwerpen.
Geef de notaris daarom uw trouwdatum, de akte en documenten over ontvangen erfenissen en schenkingen. Bij een eerder geregistreerd partnerschap of een huwelijk in het buitenland is extra aandacht nodig. Ga niet alleen af op de datum van het huwelijksfeest.
Heeft de langstlevende ook een testament nodig?
Een testament kan nodig zijn om uw wensen binnen de wettelijke mogelijkheden vast te leggen. Huwelijkse voorwaarden doen dat niet vanzelf. Bespreek vooral de woning, kinderen uit eerdere relaties en eventuele wensen voor specifieke bezittingen.
Als de wettelijke verdeling geldt, krijgen de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner en de kinderen verschillende posities. De langstlevende krijgt de goederen en draagt de schulden; de kinderen krijgen doorgaans een geldvordering die niet direct opeisbaar is. Een testament kan de regeling veranderen.
Vraag niet alleen hoeveel iemand erft, maar ook wanneer geld beschikbaar moet zijn. Een woning kan veel waard zijn terwijl er weinig spaargeld is. Laat de notaris uitleggen hoe uw afspraken uitwerken als ieder van u als eerste overlijdt.
Wat controleert u bij woning en verzekering?
Neem de eigendomsakte en hypotheekgegevens mee. Schrijf op wie geld heeft ingebracht en welke afspraken daarover bestaan. Betalingen vanaf een gezamenlijke rekening vertellen niet zonder meer het hele verhaal over eigendom.
Vraag uw verzekeraar wie als begunstigde op de levensverzekering staat en hoe u dit zo nodig kunt wijzigen. Laat de polis en huwelijkse voorwaarden samen beoordelen als er vragen zijn over premiebetaling of erfbelasting. Een testament wijzigt niet vanzelf de polis.
Bewaar daarnaast een overzicht van de vindplaatsen van documenten. Deel geen wachtwoorden of complete financiële dossiers met iedereen. Vertel een vertrouwd persoon welke notaris betrokken is en waar de relevante gegevens te vinden zijn.
Welke stukken neemt u mee om de gevolgen bij overlijden te bespreken?
Verzamel uw huwelijkse voorwaarden en latere wijzigingen.
Noteer de trouwdatum en eventuele eerdere partnerschappen of buitenlandse woonplaatsen.
Leg testamenten, hypotheekgegevens en bewijs van privévermogen klaar.
Maak een overzicht van gezamenlijke kinderen en kinderen uit eerdere relaties.
Beschrijf wat u wilt voor wonen, dagelijkse uitgaven en de bestemming van bijzondere bezittingen.
Vraag wat een eventueel verrekenbeding bij overlijden betekent.
Controleer begunstigden met uw verzekeraar en noteer waar de documenten worden bewaard.
Deze checklist helpt u het gesprek voor te bereiden. Het is geen modelakte. Als uw partner al is overleden, neem dan eerst contact op met de notaris voordat u zelf geld verdeelt of oude afspraken probeert uit te voeren.
Neem ook de bijlagen bij de huwelijkse voorwaarden mee. Staat een woning of onderneming daarin apart genoemd, markeer die passage voor het gesprek met de notaris.
Staat het huis op één naam, maar hebben beide partners aan de verbouwing betaald? Neem de koopakte en betalingsbewijzen mee en vraag hoe die uitgaven in uw situatie worden behandeld.
Veelgestelde vragen
Vervangen huwelijkse voorwaarden een testament?
Nee. De voorwaarden regelen vermogensafspraken. Een testament regelt de bestemming van uw nalatenschap binnen de wettelijke grenzen.
Betekent privévermogen dat mijn partner niets erft?
Nee. Dat vermogen buiten een huwelijksgemeenschap valt, bepaalt niet op zichzelf wie het erft. Laat de erfregels en uw testament apart beoordelen.
Moeten wij oude voorwaarden opnieuw bekijken?
Een verandering in gezin, woning, onderneming of woonland is een goed moment. Vraag wat de bestaande tekst nu betekent voordat u besluit iets te wijzigen.
Solace Care helpt u vooruit te plannen en overzicht te krijgen over de praktische kant van verlies. U kunt beginnen met een lijst van documenten en vragen. De juridische beoordeling en het opstellen van huwelijkse voorwaarden blijven werkzaamheden waarvoor u passende notariële hulp zoekt.
Lees verder
Begunstigde levensverzekering wijzigen
Bronnen
Rijksoverheid: gemeenschap van goederen en voorwaarden
Rijksoverheid: wettelijke verdeling bij erfrecht
Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie: samen verder
Notaris.nl: huwelijkse voorwaarden
Huwelijkse voorwaarden of testament?
Als uw gezinssituatie verandert
Na de scheiding: erfenis en zekerheid







