Als je een broer of zus verliest, is de vraag wie wat erft meestal het laatste waar je aan wilt denken. Toch komt die vraag vaak sneller dan je wilt, zeker als er geen testament is. Kort gezegd: broers en zussen erven pas als de overledene geen partner en geen kinderen had. Erf je wel, dan betaal je bovendien het hoogste tarief dat de erfbelasting kent — 30% tot €158.669 en 40% daarboven, met een vrijstelling van maar €2.769 (2026). Deze gids legt uit wanneer je erft, hoeveel, en waarom de belasting voor broers en zussen zoveel hoger uitvalt dan voor kinderen.
Wanneer erven broers en zussen?
Als er geen testament is, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Het Nederlandse erfrecht kent vier groepen, en er wordt pas naar de volgende groep gekeken als de vorige leeg is. In groep 1 staan de partner en de kinderen (en hun kleinkinderen). Pas als die er niet zijn, komt groep 2 in beeld: de ouders, broers en zussen van de overledene en hun afstammelingen.
Dat betekent dat je als broer of zus dus niet erft zolang er een echtgenoot, geregistreerd partner of kind in leven is. Zijn die er niet, dan erf je samen met de nog levende ouders en de andere broers en zussen. Is er in groep 2 ook niemand meer, dan gaat het naar groep 3 (grootouders, ooms, tantes, neven en nichten) en ten slotte groep 4. Blijft er in geen enkele groep een erfgenaam over, dan valt de nalatenschap toe aan de Staat.
Let op een veelgemaakte aanname: een samenwoonpartner erft niet automatisch. Had de overledene een samenlevingscontract of een LAT-relatie, dan is die partner alleen erfgenaam als dat in een testament staat. Zonder testament schuift de erfenis dus door naar de kinderen, of als die er niet zijn naar de ouders, broers en zussen.
Hoeveel erf je van een broer of zus?
Binnen één groep erft iedereen een gelijk deel. Erf je samen met twee andere broers en zussen en beide ouders leven nog, dan zijn er vijf erfgenamen en krijgt ieder een vijfde.
Er is één belangrijke uitzondering die veel mensen niet kennen: het deel van een halfbroer of halfzus is de helft van het deel van een volle broer, volle zus of ouder. Bij een samengesteld gezin verandert dat de rekensom behoorlijk, en het is precies het punt waarop discussies ontstaan. Zet het dus vroeg op papier.
Wat als een broer of zus al is overleden?
Dan gaat hun deel niet verloren en het wordt ook niet herverdeeld over de anderen. De kinderen van die broer of zus — jouw neven en nichten — nemen zijn of haar plaats in en verdelen dat deel onderling. Dat heet plaatsvervulling. Het gevolg is dat een nalatenschap soms over veel meer mensen wordt verdeeld dan je in eerste instantie verwacht, en dat je familieleden moet opsporen met wie je misschien weinig contact hebt.
Hoeveel erfbelasting betaal je over een erfenis van je broer of zus?
Dit is het onderdeel dat de meeste mensen verrast. Voor de erfbelasting val je als broer of zus onder de categorie overige erfgenamen — dezelfde categorie als een vriend of een verre neef. Dat is de zwaarst belaste groep die er is.
Voor 2026 gelden deze bedragen. Je vrijstelling is €2.769. Over alles daarboven betaal je 30% tot €158.669, en 40% over het deel dat daar nog bovenuit komt. Ter vergelijking: een kind heeft een vrijstelling van €26.230 en betaalt 10% en 20%.
Een rekenvoorbeeld maakt het verschil concreet. Stel je erft €100.000 van je zus. Je trekt eerst je vrijstelling van €2.769 eraf, houdt €97.231 over en betaalt daar 30% over: ongeveer €29.169 erfbelasting. Had een kind datzelfde bedrag geërfd, dan was het €26.230 vrijgesteld en 10% over de rest, oftewel €7.377. Op hetzelfde bedrag scheelt dat bijna €21.800. Reken er dus op dat een flink deel van wat je erft naar de Belastingdienst gaat, en houd daar rekening mee voordat je bijvoorbeeld een woning wilt overnemen.
Meer over de tarieven en vrijstellingen lees je in onze gids over erfbelasting in 2026. De actuele bedragen staan ook op de site van de Belastingdienst.
Wie erft er als iemand alleenstaand is en geen kinderen heeft?
Bij een alleenstaande zonder kinderen komt groep 2 vrijwel altijd meteen aan bod: de ouders, broers en zussen. Leven de ouders nog, dan erven zij mee. Zijn zij overleden, dan blijven de broers en zussen over, aangevuld met de kinderen van eerder overleden broers en zussen.
Juist bij alleenstaanden is een testament de moeite waard, omdat de wettelijke uitkomst zelden is wat iemand zelf voor ogen had. Zonder testament gaat er bijvoorbeeld niets naar een goede vriend, een buurvrouw die jarenlang mantelzorger was, of een goed doel. Wil je dat wel, dan moet je het vastleggen — zie een testament opstellen.
Hoe weet je of er een testament is?
Dat controleer je bij het Centraal Testamentenregister. Daar staat geregistreerd of iemand een testament heeft laten opmaken en bij welke notaris, niet wat erin staat. Is er een testament, dan gaat dat voor op de wettelijke verdeling en kunnen de erfdelen er heel anders uitzien. Kinderen houden dan nog steeds recht op hun legitieme portie, maar voor broers en zussen bestaat zo’n minimumaanspraak niet: je kunt als broer of zus volledig onterfd worden.
Hoe verdeel je de erfenis samen zonder ruzie?
Erfenissen tussen broers en zussen lopen vaker vast op spullen dan op geld. Een paar dingen helpen. Maak eerst een overzicht van bezittingen en schulden voordat iemand iets meeneemt, want zonder dat overzicht praten jullie langs elkaar heen. Laat waardevolle zaken zoals een woning taxeren door een onafhankelijke partij, zodat niemand het gevoel heeft dat er met bedragen wordt geschoven.
Spreek daarna af hoe je omgaat met voorwerpen die emotionele waarde hebben maar weinig geld waard zijn — om beurten kiezen werkt vaak beter dan discussiëren. En leg vast wat jullie besluiten, ook als het onderling goed gaat. Loopt het toch vast, dan kan een notaris of een mediator bemiddelen; hoe dat proces verloopt lees je in een nalatenschap afwikkelen. Algemene uitleg over de wettelijke erfgenamen vind je ook bij Notaris.nl.
Om samen over de erfenis te kunnen beschikken hebben jullie meestal een verklaring van erfrecht nodig. Banken vragen daar vrijwel altijd om voordat ze een rekening vrijgeven.
Wil je hulp bij het regelen van een nalatenschap? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
