Palliatieve zorg thuis houdt in dat iemand met en ongeneeslijke ziekte palliatieve zorg ontvangt in de eigen vertrouwde omgeving, in plaats van in een ziekenhuis of verpleeghuis. Het doel is om de laatste levensfase zo comfortabel en pijnvrij mogelijk te laten verlopen, op de plek waar de patiënt zelf het liefst wil zijn. Deze hulp wordt georganiseerd via de gemeente en de zorgverzekeraar: de huisarts draagt de medische verantwoordelijkheid, de thuiszorg verzorgt de dagelijkse verzorging en verpleging, en er zijn gespecialiseerde palliatieve teams beschikbaar voor advies bij complexe symptomen. Veel mensen willen graag thuis sterven, en met de juiste ondersteuning is dit voor de meesten ook mogelijk. Deze gids legt uit hoe u deze zorg regelt, wat de kosten zijn en welke rechten u als naaste heeft.
Hoe regelt u palliatieve zorg thuis?
Begin bij de huisarts of de behandelend arts in het ziekenhuis. Zodra genezing niet meer mogelijk is, richt de behandeling zich op palliatieve zorg en schakelt de arts de benodigde zorg in: thuiszorg, een casemanager of een palliatief team. Samen stellen zij een zorgplan op waarin staat wie er langskomt, welke medicatie thuis aanwezig moet zijn en wie u kunt bellen bij veranderingen — ook 's nachts. Palliatieve teams van het ziekenhuis ondersteunen vaak met huisbezoeken of adviseren de thuiszorg. Op helsenorge.no vindt u een overzicht van het aanbod in uw regio.
Wat kost palliatieve zorg thuis?
Vrijwel niets. Wijkverpleging (thuiszorg) valt onder de basisverzekering en is gratis in die zin dat er geen eigen risico voor geldt. Medisch noodzakelijke behandelingen worden vergoed door de overheid of zorgverzekering. Bij een vergevorderd ziektestadium worden de meeste medicijnen vergoed via het basispakket, en de huisarts kan extra vergoedingen aanvragen voor medicatie in de terminale fase. Hulpmiddelen zoals een hoog-laagbed, een speciaal matras en andere hulpmiddelen worden doorgaans kosteloos uitgeleend via de Thuiszorgwinkel of de zorgverzekeraar. Financiën hoeven dus geen reden te zijn om niet voor thuiszorg te kiezen.
Welke ondersteuning is er voor naasten?
De belangrijkste regeling is het zorgverlof via het UWV of de werkgever: u kunt verlof opnemen om voor een naaste in de terminale fase te zorgen. Bij spoed- of kortdurend zorgverlof behoudt u vaak (deels) uw salaris, en voor langdurig zorgverlof gelden specifieke wettelijke regelingen (tot 60 dagen per patiënt in 2026). Deze dagen kunnen over meerdere naasten worden verdeeld. De wet geeft u recht op dit verlof om een dierbare thuis te verzorgen in de laatste levensfase. Vraag ook bij de gemeente naar respijtzorg, mantelzorgondersteuning en vrijwilligers palliatieve terminale zorg (VPTZ) — het aanbod varieert, maar er is vaak meer hulp beschikbaar dan men denkt.
Wat gebeurt er als het overlijden dichtbij is?
De zorgverleners bereiden u voor op wat er gaat komen: de patiënt slaapt meer, eet minder en wordt geleidelijk minder aanspreekbaar. Het gehoor blijft vaak nog lang intact, dus een rustige stem en aanraking zijn tot het allerlaatste moment waardevol. Wanneer het overlijden verwacht is, belt u niet het alarmnummer 112, maar de thuiszorg of de arts waarmee u afspraken heeft gemaakt. De arts stelt thuis het overlijden vast, waarna u in alle rust afscheid kunt nemen. Daarna starten de praktische zaken rondom de uitvaart en de erfenis — onze gids over nabestaandenpensioen en de andere handleidingen helpen u hierbij verder.
Veelgestelde vragen
Is er 24 uur per dag palliatieve zorg thuis mogelijk?
De thuiszorg kan meerdere keren per dag langskomen, ook 's nachts, en veel organisaties hebben een 24-uurs bereikbaarheidsdienst. Indien nodig kan het palliatieve team adviseren of direct in actie komen.
Moet men tot het allerlaatste moment thuis blijven?
Nee. Als de symptomen thuis te zwaar worden om te verlichten, kan de patiënt worden overgebracht naar een hospice, een palliatieve unit in een verpleeghuis of een ziekenhuis — en soms ook weer terug naar huis. Het zorgplan wordt continu aangepast aan de situatie.
Wie heeft de medische verantwoordelijkheid thuis?
De huisarts, in nauwe samenwerking met de thuiszorg en eventueel het palliatieve team van het ziekenhuis. U heeft altijd een direct telefoonnummer dat u kunt bellen bij veranderingen.
Wilt u hulp bij de praktische zaken? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
