Palliatieve zorg en hospicezorg zijn niet hetzelfde. Palliatieve zorg richt zich op kwaliteit van leven bij een levensbedreigende ziekte en kan langere tijd samengaan met behandeling van de ziekte. Een hospice is een verblijfplaats voor zorg in de laatste levensfase. In Nederland bespreek je met de huisarts of het behandelteam welke hulp thuis of in een hospice past bij de wensen en behoeften van je naaste.
Wat is het verschil tussen palliatieve, terminale en hospicezorg?
Palliatieve zorg: ondersteuning bij lichamelijke, emotionele, sociale en levensvragen. Deze fase kan maanden of jaren duren.
Terminale zorg: zorg wanneer het levenseinde naar verwachting dichtbij is. Het is onderdeel van palliatieve zorg, geen verplichte afzonderlijke stap.
Hospicezorg: palliatieve terminale zorg met verblijf in een hospice. Het hospice is een mogelijke plek voor die zorg; palliatieve zorg kan ook thuis worden gegeven.
Er is geen automatische overgang waarbij iedere behandeling stopt zodra iemand palliatieve zorg krijgt. Vraag het behandelteam wat het doel van iedere behandeling is en welke keuzes er zijn. Lees ook de uitleg over palliatieve en terminale zorg en de informatie van de Nederlandse Zorgautoriteit.
Wanneer komt een hospice in beeld?
Een hospice kan passen als thuis blijven niet mogelijk of niet gewenst is. Volgens Regelhulp van het ministerie van VWS zijn hospices bedoeld voor mensen die naar verwachting binnen drie maanden overlijden. Een levensverwachting is een inschatting. Bespreek toelating en beschikbare plaatsen met de huisarts en het hospice.
Vraag welk type hospice het is. In een high-care hospice is professionele zorg dag en nacht aanwezig. In een bijna-thuis-huis werken vrijwilligers samen met zorgverleners die op bezoek komen. Vraag wie medisch verantwoordelijk is en hoe hulp 's nachts geregeld is. Bij een stabielere situatie kunnen de zorgverleners met jou bespreken of een andere plek beter past.
Wie betaalt palliatieve zorg en het verblijf?
Maak onderscheid tussen de zorg, het verblijf en aanvullende diensten. De financiering kan via de Zorgverzekeringswet (Zvw) of de Wet langdurige zorg (Wlz) lopen. Wat geldt, hangt onder meer af van een bestaande Wlz-indicatie en de zorgsituatie. Bij Wlz-zorg kan een eigen bijdrage gelden. Een hospice kan daarnaast een bedrag vragen voor bijvoorbeeld eten en drinken; vraag of een aanvullende verzekering iets vergoedt. Zie de officiële uitleg over palliatieve terminale zorg en vergoeding.
Vraag vóór een keuze om een schriftelijk kostenoverzicht. Laat de zorgverzekeraar of het zorgkantoor bevestigen welke route geldt, welke kosten voor eigen rekening komen en of er voorwaarden zijn. Een eigen bijdrage en het eigen risico zijn verschillende begrippen; vraag naar beide waar ze relevant zijn. Ga niet uit van volledige vergoeding van alle kosten op basis van het woord 'palliatief'.
Kan de zorg thuis blijven?
Bespreek met de huisarts en wijkverpleegkundige wat thuis haalbaar is. Het gaat zowel om de zorgbehoefte als om de draagkracht van de mensen die helpen. Beschikbare personele ondersteuning kan een beperking zijn; financiering alleen garandeert geen voortdurende aanwezigheid. Vrijwilligers kunnen aanvullend ondersteunen, maar vervangen de medische zorg niet.
Maak samen een eenvoudige contactlijst: wie komt wanneer, wie kun je buiten kantooruren bellen en wie beoordeelt een verandering in de situatie? Vraag het team om de afspraken uit te leggen aan iedereen die met toestemming van je naaste betrokken is. Volg voor medicijnen en medische beslissingen altijd de instructies van de zorgverleners.
Zeven vragen voor het eerste gesprek
Wat wil mijn naaste zelf, en wat maakt een dag nu waardevol?
Welke hulp is thuis beschikbaar, en vanaf wanneer?
Wie is onze vaste contactpersoon en wie bellen we 's nachts?
Welke hospices passen bij de zorgvraag, en is er een wachtlijst?
Welke kosten vergoedt de verzekeraar of het zorgkantoor, en welke niet?
Wat kunnen familie en vrienden doen zonder de zorg over te nemen?
Wanneer beoordelen we samen of de afspraken nog werken?
Hoe begin je het gesprek met je naaste?
Je hoeft niet alles in één keer te bespreken. Een rustige opening kan zijn: 'Wat is voor jou op dit moment het belangrijkst?' Vraag of je bij een gesprek met de huisarts mag zijn. Schrijf samen vragen op en laat je naaste aangeven welke informatie met anderen gedeeld mag worden. Vraag het behandelteam hoe zorgwensen goed worden vastgelegd; een eigen notitie is geen vervanging voor medische afspraken.
Veelgestelde vragen
Betekent palliatieve zorg dat iemand snel overlijdt?
Nee. Palliatieve zorg kan maanden of jaren duren. Vraag de arts wat de term betekent in de persoonlijke situatie.
Is een hospice de enige plek voor terminale zorg?
Nee. Ook thuis en in andere zorginstellingen kan palliatieve terminale zorg worden gegeven. Wensen, zorgbehoefte en beschikbare hulp bepalen wat past.
Moeten alle behandelingen stoppen om palliatieve zorg te krijgen?
Nee. Palliatieve ondersteuning kan samengaan met behandeling van de ziekte. Bespreek afzonderlijke behandelingen met het behandelteam.
Is een hospice altijd volledig gratis?
Nee. Zorgvergoeding en verblijfskosten kunnen verschillen. Vraag het hospice en de verzekeraar of het zorgkantoor om de kosten voor jouw situatie.
Een volgende stap voor de praktische zaken
Begin met één gesprek en één contactpersoon. Wil je daarnaast bekijken of Solace Care past bij de praktische zaken die je wilt regelen? Maak een Solace Care-account aan en bekijk de beschikbare ondersteuning. Solace is geen zorgaanbieder en vervangt geen huisarts, hospice of medisch dossier. De uitleg op deze pagina blijft zonder account beschikbaar.
Verder lezen: wat palliatieve zorg inhoudt, een naaste ondersteunen en praten over wensen voor later.
Inhoud en Nederlandse bronnen gecontroleerd en bijgewerkt op 26 oktober 2026. De oorspronkelijke publicatiedatum is behouden.
