Executeur in een testament: wat houdt het in?
Word je in een testament tot executeur benoemd, dan is dat een vertrouwensrol, maar ook een verantwoordelijkheid die op een verdrietig moment op je afkomt. Het is goed om vooraf te weten wat het inhoudt. Deze gids legt rustig uit wat een executeur doet, welke rechten en plichten erbij horen en of je nee mag zeggen.
Een executeur (vroeger executeur-testamentair) is de persoon die in een testament wordt aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. De executeur regelt namens de erfgenamen de praktische zaken: de bezittingen beheren, schulden en de uitvaart betalen, de administratie doen en de aangifte erfbelasting verzorgen. Alleen degene die het testament maakt, kan een executeur benoemen; de erfgenamen kunnen dat niet zelf doen.
Wat doet een executeur precies?
De taken hangen af van de bevoegdheden die in het testament zijn vastgelegd. In grote lijnen kan een executeur:
De nalatenschap beheren — bankzaken regelen, de bezittingen in stand houden, de woning en spullen beheren.
Schulden en kosten betalen — denk aan de uitvaart, openstaande rekeningen en de kosten van de afwikkeling.
De administratie verzorgen — een overzicht (boedelbeschrijving) maken van bezittingen en schulden.
De aangifte erfbelasting doen — sinds 2012 is een executeur die de benoeming heeft aanvaard hiertoe verplicht, en aansprakelijk voor de betaling.
De erfgenamen informeren — over de stand van zaken en de afwikkeling.
De executeur handelt namens de erfgenamen, maar legt aan hen ook verantwoording af.
Welke soorten executeurs zijn er?
Er zijn verschillende niveaus van bevoegdheid, vaak aangeduid met sterren:
De begrafenisexecuteur (één ster): regelt alleen de uitvaart.
De beheersexecuteur (twee sterren): beheert de nalatenschap en wikkelt deze af. Dit is de meest voorkomende vorm.
De executeur-afwikkelingsbewindvoerder (drie sterren): mag ook de nalatenschap verdelen, dus verdergaande bevoegdheden dan beheren alleen.
Wat jij precies mag, lees je in het testament. Twijfel je over je bevoegdheden? Een notaris kan het testament met je doornemen.
Welke rechten heeft een executeur?
Tegenover de taken staan ook rechten. Een executeur:
Heeft recht op een vergoeding (loon). Standaard is dat 1% van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij het testament iets anders bepaalt.
Mag namens de erfgenamen handelen binnen de toegekende bevoegdheden, zonder bij iedere stap toestemming te vragen.
Kan kosten die hij voor de afwikkeling maakt, vergoed krijgen uit de nalatenschap.
Kun je de benoeming weigeren?
Ja. Je bent nooit verplicht om executeur te worden, ook niet als je tijdens het leven van de overledene hebt gezegd dat je het zou doen. Na het overlijden mag je alsnog beslissen om de benoeming niet te aanvaarden.
Aanvaarden doe je meestal door bij de notaris een verklaring te tekenen. Wil je niet, dan weiger je simpelweg. Houd er rekening mee dat je, zodra je bent begonnen met taken uitvoeren, niet zomaar meer kunt stoppen; je hebt de rol dan in feite aanvaard. Beslis dus voordat je aan de slag gaat.
Weigeren alle in het testament genoemde executeurs, dan moeten de erfgenamen de afwikkeling zelf onderling regelen. Veel testamenten benoemen daarom een reserve-executeur.
Veelgestelde vragen
Moet ik executeur worden als ik in het testament word genoemd?
Nee. Je mag de benoeming altijd weigeren, ook als je het eerder hebt toegezegd. Beslis voordat je met taken begint, want daarna geldt dat als aanvaarden.
Krijgt een executeur betaald?
Ja. Standaard is het loon 1% van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij het testament een ander bedrag noemt.
Is een executeur aansprakelijk voor de erfbelasting?
Een executeur die de benoeming heeft aanvaard, is sinds 2012 verplicht de aangifte erfbelasting te doen en is mede aansprakelijk voor de betaling ervan.
Kunnen de erfgenamen een executeur weigeren of ontslaan?
De erfgenamen kunnen de benoeming niet weigeren, want die staat in het testament. Wel kunnen zij de rechter (kantonrechter) vragen om een executeur te ontslaan als daar gegronde redenen voor zijn.
Hulp nodig bij het afwikkelen van een nalatenschap? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
