Voogdij regelen betekent vastleggen wie er voor je minderjarige kind zorgt als jij – en een eventuele andere ouder met gezag – overlijdt voordat je kind achttien is. Dat kan op twee manieren: met een aantekening in het gezagsregister van de rechtbank, die je zelf gratis regelt met een formulier en waarvoor geen notaris nodig is, of in een testament bij de notaris. Leg je niets vast, dan beslist de rechter wie voogd wordt – en dat hoeft niet de persoon te zijn die jij in gedachten had. Deze gids legt uit hoe beide routes werken, wat een voogd precies doet en waar je op let bij de keuze.
Wat is voogdij precies?
Zolang je leeft en het gezag over je kind hebt, ben jij verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding. Dat gezag stopt bij je overlijden. Voogdij is het gezag dat daarna door iemand anders dan een ouder wordt uitgeoefend: de voogd beslist over opvoeding, school en zorg, en beheert samen met eventuele andere betrokkenen het vermogen van je kind tot het achttien wordt. Overlijdt één ouder en heeft de andere ouder ook gezag, dan gaat het gezag gewoon volledig naar die andere ouder – de voogdijregeling wordt pas relevant als er geen ouder met gezag meer is.
Hoe wijs je een voogd aan via het gezagsregister?
De eenvoudigste route is een aantekening in het gezagsregister. Je vult het formulier «Verzoek tot registratie in het gezagsregister van voogdij na overlijden» van rechtspraak.nl in en dient het in bij de rechtbank – gratis, en zonder notaris. Je kunt één voogd aanwijzen of twee personen samen (bijvoorbeeld een zus en haar partner). De aangewezen persoon hoeft vooraf geen toestemming te geven: pas na jouw overlijden vraagt de griffier van de rechtbank of hij of zij de voogdij aanvaardt. Juist daarom is het verstandig het er wél samen over te hebben – een voogd die verrast wordt, kan weigeren. Beide ouders kunnen (samen of ieder voor zich) een aanwijzing doen, en je kunt de aantekening later altijd wijzigen.
Wanneer kies je voor een testament?
Een voogd aanwijzen kan ook in een testament – juridisch werkt de aanwijzing hetzelfde als via het gezagsregister. Het testament wordt de logische route als je toch al naar de notaris gaat en meer wilt regelen dan alleen de voogdij: wie er erft, een bewind zodat je kind de erfenis niet op zijn achttiende in één keer vrij in handen krijgt, en een uitsluitingsclausule. Veel ouders combineren: de voogdij in het gezagsregister (snel geregeld, gratis) en later een testament dat het complete plaatje vastlegt. Let op één valkuil: heb je op beide plekken iets vastgelegd, dan geldt de meest recente aanwijzing – houd ze dus consistent.
Waar let je op bij het kiezen van een voogd?
Kies iemand bij wie je kind zich thuis voelt en die de opvoeding aankan – emotioneel, praktisch en qua levensfase. Bespreek de wens expliciet, inclusief wat je belangrijk vindt in de opvoeding, en denk na over een reserve: wijs een tweede naam aan voor het geval de eerste keus de voogdij niet kan aanvaarden. Denk ook aan het financiële plaatje: een overlijdensrisicoverzekering kan ervoor zorgen dat er geld is voor de opvoeding, en in een testament kun je vastleggen wie het vermogen van je kind beheert – dat hoeft niet dezelfde persoon te zijn als de voogd.
Veelgestelde vragen over voogdij
Wat kost het om voogdij te regelen?
Een aantekening in het gezagsregister is gratis en regel je zelf met een formulier van rechtspraak.nl. Een testament bij de notaris kost meer, maar regelt ook de erfenis.
Wie krijgt de voogdij als ik niets heb vastgelegd?
Dan beslist de rechter wie voogd wordt. Familieleden kunnen zich melden, maar de uitkomst kan anders zijn dan jij zou willen.
Moet de aangewezen voogd vooraf tekenen?
Nee. De aangewezen persoon beslist pas na het overlijden of hij of zij de voogdij aanvaardt – bespreek je wens daarom altijd vooraf.
Geldt het gezagsregister of het testament?
Beide zijn geldig; bij tegenstrijdige aanwijzingen geldt de meest recente. Houd ze gelijk om verwarring te voorkomen.
Wil je je zaken voor je gezin op orde brengen? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
