Erfenis aanvaarden of weigeren: wat zijn je opties?
Na het verlies van een naaste sta je soms voor een lastige keuze: neem je de erfenis aan of niet? Dat is geen vanzelfsprekende ja. Een erfenis kan namelijk ook schulden bevatten. Deze gids legt rustig uit welke drie keuzes je hebt, wat de risico's zijn en hoe je het regelt.
Als erfgenaam heb je drie mogelijkheden. Je kunt de erfenis zuiver aanvaarden (je krijgt alles, maar bent ook aansprakelijk voor schulden, desnoods met je eigen geld), beneficiair aanvaarden (je aanvaardt onder voorbehoud, zodat je eigen vermogen beschermd is) of verwerpen (je doet helemaal afstand). Welke keuze het beste past, hangt vooral af van de vraag of er schulden zijn.
Wat betekent zuiver aanvaarden?
Bij zuiver aanvaarden neem je de hele erfenis over: de bezittingen én de schulden. Blijken de schulden hoger dan de bezittingen, dan moet je het tekort uit je eigen vermogen aanvullen. Dat is het belangrijkste risico van zuiver aanvaarden.
Let op: je kunt ongemerkt zuiver aanvaarden door je te gedragen als erfgenaam. Bijvoorbeeld door spullen van de overledene mee te nemen, te verkopen of weg te geven, of rekeningen te betalen vanaf de erfrekening. Wees daar voorzichtig mee zolang je nog geen keuze hebt gemaakt.
Wat betekent beneficiair aanvaarden?
Bij beneficiair aanvaarden aanvaard je de erfenis onder voorbehoud. Je krijgt het positieve saldo alleen als er na het betalen van de schulden iets overblijft. Is de erfenis negatief, dan hoef je het tekort niet uit eigen zak bij te leggen. Je eigen vermogen blijft zo beschermd.
Dit is de veilige keuze als je twijfelt of er schulden zijn, of als je de financiële situatie van de overledene niet goed kent. Wel volgt er dan een wettelijke procedure (de vereffening) waarin de schuldeisers netjes worden betaald. Dat kost wat meer tijd en administratie.
Wat betekent een erfenis verwerpen?
Bij verwerpen doe je volledig afstand van de erfenis. Je krijgt niets, maar je bent ook nergens aansprakelijk voor. Dit kan een logische keuze zijn als duidelijk is dat de schulden groter zijn dan de bezittingen.
Houd er rekening mee dat je erfdeel dan naar de volgende erfgenamen gaat, bijvoorbeeld je kinderen. Soms moeten ook zij dan verwerpen om te voorkomen dat de schuld bij hen terechtkomt. Laat je hierover goed informeren.
Hoe en waar regel je je keuze?
Wil je beneficiair aanvaarden of verwerpen, dan leg je dat officieel vast. Je doet dat met een verklaring bij de griffie van de rechtbank (het kantongerecht in jouw regio). Voor het afleggen van zo'n verklaring betaal je in 2026 griffierecht; reken op ongeveer € 83.
Zuiver aanvaarden hoef je niet officieel vast te leggen. Maar omdat je dat ook ongemerkt kunt doen door je als erfgenaam te gedragen, is het juist daar belangrijk om voorzichtig te zijn voordat je een keuze maakt.
Welke termijn geldt er?
In de wet staat geen vaste termijn waarbinnen je moet kiezen. Maar er zijn situaties die je wel onder druk zetten:
Heeft een andere erfgenaam beneficiair aanvaard, dan moet jij binnen 3 maanden nadat je dat weet ook kiezen. Doe je niets, dan word je geacht beneficiair te hebben aanvaard.
Een schuldeiser of een andere belanghebbende kan de rechter vragen jou een termijn te stellen (in de praktijk vaak drie maanden). Laat je die termijn verlopen, dan word je geacht de erfenis zuiver te hebben aanvaard, met alle aansprakelijkheid die daarbij hoort.
Twijfel je of er schulden zijn? Wacht dan niet te lang en kies bij twijfel voor beneficiair aanvaarden.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen zuiver en beneficiair aanvaarden?
Bij zuiver aanvaarden ben je ook met je eigen geld aansprakelijk voor schulden. Bij beneficiair aanvaarden blijft je eigen vermogen beschermd: je betaalt nooit meer dan de erfenis waard is.
Waar regel ik het verwerpen of beneficiair aanvaarden van een erfenis?
Met een verklaring bij de griffie van de rechtbank (kantongerecht). In 2026 betaal je daarvoor ongeveer € 83 aan griffierecht.
Kan ik ongemerkt een erfenis aanvaarden?
Ja. Als je je gedraagt als erfgenaam, bijvoorbeeld door spullen mee te nemen of te verkopen, kan dat gelden als zuiver aanvaarden. Wees daarom voorzichtig voordat je kiest.
Wat gebeurt er als ik een erfenis verwerp?
Je krijgt niets en bent nergens aansprakelijk voor. Je erfdeel gaat naar de volgende erfgenamen, bijvoorbeeld je kinderen. Soms moeten ook zij dan verwerpen.
Twijfel je over een erfenis? Maak een Solace Care-account aan of lees meer gidsen.
